Bánh Phồng là gì?

 Bánh phồng là loại bánh được làm từ nếp, gạo hoặc bột ngủ cốc, kết hợp gia vị. Khi chiên, nướng bánh phồng to. Là món ăn kèm khai vị, ăn vặt thơm ngon.

Bánh phồng nếp

Bánh phồng mì
Bánh phồng gạo
Bánh phồng tôm
Bánh phồng cá
Cách sử dụng bánh phồng

Bánh Phồng

Bánh Phồng là gì

Bánh phồng là các loại bánh được làm từ nếp hoặc bột, kết hợp gia vị, được chiên hoặc nướng bánh phồng to. Là món bánh khai vị, ăn vặt thơm ngon. Là nét văn hóa ẩm thực truyền thống rất phổ biến tại nhiều tỉnh thành Việt Nam, cứ mỗi vùng miền là một loại bánh phồng khác nhau, trở thành đặc sản bánh riêng của địa phương đó.

Bởi sự đa dạng và phong phú chủng loại bánh phồng, mà nguyên liệu làm bánh ở mỗi địa phương sẽ khác nhau, hình thành những làng nghề chuyên về một số loại bánh đặc trưng nhất định. Trong đó đại diện là nguyên liệu nếp, nguyên liệu bột mì, bột gạo, bột năng, bột sắn...đa dạng về khẩu vị.

Bánh phồng Nếp 

Bánh phồng Nếp


Món bánh phồng Nếp phổ biến nhiều nhất từ miền Trung cho đến miền Nam Việt Nam, trong đó miền Tây Nam bộ là thủ phủ của nhiều loại bánh phồng nếp đặc sản.

Bánh phồng nếp Làng Vẽ - Hà Nội 

Bánh phồng nếp Làng Vẽ - Hà Nội

Bánh phồng nếp làng Vẽ còn gọi là bánh phồng tiến vua, được làm từ gạo nếp sau mùa thu hoạch lúa,phải lựa chọn cho được từng hạt đồng đều nhau, phân loại sạn và gạo để ra riêng, chỉ lấy nếp nguyên chất và tiến hành ngâm nếp, và chờ chế nước “bấc”. Bí quyết chế nước “bấc” quyết định sự thành công của bánh, đó là phải có đủ 5 vị: lá trầu không, quả bồ kết, củ ráy, vỏ cây vông vang và đăng tâm (cây bấc đèn). 

5 vị nước bấc (được chọn theo tỷ lệ thích hợp, là bí quyết tay nghề) bỏ vào nồi nước đun kỹ, chắt lấy nước “bấc” để nguội bớt, khi nước còn âm ấm thì cho gạo nếp vào ngâm độ nửa giờ rồi vớt ra đem đồ chín thành xôi. Bánh được trai làng khỏe mạnh dận chày giã xôi, bánh sau khi quết xong ve thành viên tròn, dùng lá chuối để lót và cán bánh mỏng ra đều tay, và phơi trong nắng to đến khi bánh se khô.

Bánh phồng Nếp Nam Bộ

Khác với bánh phồng Nếp Sơn Đốc, bánh phồng nếp Nam Bộ nói chung sẽ được làm từ nếp gạo ngâm 2 đêm ,nước ngâm nếp là hỗn hợp giữa bông Trang rừng và lõi quả khóm đập dập, cách làm này giúp hạt nếp vừa nở vừa hấp thụ vị ngọt của hoa quả. 
Chọn ngày nắng to mang nếp ra đun cho đến khi chín thơm thì tiến hành quết bánh phồng, bí quyết cho món bánh phồng nếp này là nằm ở "nước vô". 
Nước vô là loại nước sạch ngâm chung với đậu nành và đậu phộng xay nhuyễn, cách làm này giúp nếp không bị dính vào cối giã trong lúc quết, và cũng làm món bánh phồng dẽo sệt hơn. Bánh quết xong ve thành viên tròn, dùng lá chuối để lót và cán bánh mỏng ra đều tay, và phơi trong nắng to đến khi bánh se khô.
Với sự kết hợp nhiều loại hoa quả mà những năm gần đây, bánh phồng nếp Nam Bộ đã có nhiều sản phẩm đa vị và đặc sắc như: bánh phồng chuối, bánh phồng mít, bánh phồng hành, bánh phồng dừa, bánh phồng mè...

Bánh phồng Nép Sơn Đốc  - Bến Tre

Bánh phồng Nép Sơn Đốc  - Bến Tre

Được biết làng nghề làm bánh phồng này đã có từ rất lâu hơn cả trăm năm nay, và vì thế mà làng nghề bánh tráng Mỹ Lồng bánh phồng Sơn Đốc là niềm tự hào của người dân Sơn Đốc (tỉnh Bến Tre). 
Bánh phồng Sơn Đốc được làm bằng loại nếp sáp, là giống nếp đặc sản thơm ngon của vùng này của. Gạo nếp đầu tiên phải được ngâm cho nở, rồi khóe tay làm thành xôi nếp Sáp, để nguội chút người ta cho vào cối giã nhuyễn cùng với các phụ liệu khác như đường cát, nước cốt dừa…tiếng chày cối nện bánh cũng bắt đầu rôm rã từ đó ,và trở thành một nét văn hóa địa phương.

Bánh phồng mì 

Bánh phồng mì sữa Ba Chúc - An Giang

Bánh phồng mì sữa Ba Chúc - An Giang

Bánh phồng mì sữa là món đặc sản Thị trấn Ba Chúc ,huyện Tri Tôn - Tỉnh An Giang. Để cho ra lò một cái bánh phồng mì sữa thì thật sự người làm nó phải trãi qua rất nhiều công đoạn. Phải chọn được những củ khoai mì to trồng từ 5 - 7 tháng, củ khoai mì già sẽ chứa nhiều bột bên trong và tránh lựa củ mì bị sượng sùng. Sau khi tách vỏ và ngâm nước qua  đêm thì củ mì được hấp chín, tách bỏ phần sơ ở lõi giữa. Tiếp theo tất cả phần khoai mì trên sẽ được cho vào máy xay nhuyễn , giúp cho bột mì mềm hơn, mịn hơn trước khi tiến hành quết bánh.

Thêm gia vị đường Thốt Nốt, bơ, nước cốt dừa và đặc biệt là sữa ông Thọ. Sự hòa hợp của tất cả các nguyên liệu trên sẽ cho ra cái bánh phồng mì sữa có thể ăn tươi sống mà không cần nướng, vẫn đảm bảo được độ ngọt của đường, độ béo ngậy của nước cốt dừa, mùi thơm của bơ và sữa.

Bánh Phồng Gạo

Bánh phồng gạo là loại bánh được làm từ những hạt gạo xay nhuyễn dạng bột,  khi chiên hoặc nướng bánh đều có mùi vị thơm ngon, vừa là msn ăn cổ truyền người Việt, vừa an toàn sức khỏe khi sử dụng.

Bánh Đa mè vừng

Bánh Đa mè vừng

Bánh đa là món ăn phổ biến từ Bắc vào Nam, từ nguyên liệu hạt gạo mới thu hoạch được đem xay nhuyễn dạng bột, trộn đều hỗn hợp bột gạo hòa cùng bột năng ngâm với nước khoảng 3 tiếng đồng hồ. Sau 3 giờ ủ bột người ta sẽ thay nước khác để bột không bị chua. Bánh đa mè nổi tiếng nhất phải nói tới làng nghề Minh Châu - Thanh Hóa.

Bánh Đa không dùng cối quết giã, mà chỉ tiến hành tráng bánh thành hình tròn. Gia vị trộn cùng bột gồm nước cốt dừa, mè đen và muối vào khuấy đều. Nếu thích ăn ngọt, bạn có thể thêm sữa đặc hoặc đường vào hỗn hợp.
Tráng bánh đa: Cầm viên bột mềm nhão trên tay, người ta đặt lên tấm nhựa được phết trước bằng dầu dừa. Cách làm tỉ mỉ vừa cán vừa xoay đều viên bột, cho đến khi bột dẹp và tròn đều. 
Bánh đa đẹp hay không phụ thuộc vào nghệ thuật của người quạt nướng bánh. Khi quạt bánh phải đều tay để giữ cho đều lửa và lật bánh thật đều tay, có như vậy bánh mới chín đều và có màu vàng rộm tự nhiên. Ngoài ra, than dùng để quạt bánh phải là than hoa gốc, nghĩa là than đốt từ những gốc cây to, vì chỉ than này mới cháy lâu, lửa đượm và đều, không chóng tàn như các loại than khác.

Bánh phồng Tôm

Bánh phồng Tôm

Bánh phồng tôm là một loại bánh thường dùng để ăn nhẹ phổ biến tại các nước Đông Nam Á, bánh có hình tròn mỏng đường kính từ  3cm - 5cm tùy người chế biến. Bánh được chiên trong dầu sôi, thưởng thức như món ăn vặt , món khai vị trong bữa tiệc.
Nhưng ở Việt Nam lại được xem là đặc sản của miền Tây Nam Bộ, bánh được làm từ bột năng, bột nở, trứng, tôm xay nhuyễn kết hợp gia vị vừa ăn. Bánh sau khi hòa trộn sẽ được nhào nặn thành khối trụ và mang chưng hấp, đây là cách làm phổ biến của người Trung Quốc với bánh phồng tôm. Bánh đã được hấp chín sẽ xếp phơi nơi nắng to, bằng cách cắt mỏng thành lát hình tròn ,và bảo quản nơi thoáng mát.

Bánh phồng tôm Đồng Tháp

Bánh phồng tôm Đồng Tháp

 Mà nổi tiếng nhất là làng nghề bánh phồng tôm Thành phố Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp. Đây là thương hiệu nơi sản xuất bánh số lượng nhiều nhất Việt Nam, xuất khẩu cả nước ngoài, với dạng bánh phồng tỷ lệ tôm thấp bột nhiều, giá cả rẻ dễ mua. Và tại vùng Sa Đéc, không chỉ có bánh phồng tom Sa Giang ,à còn một thương hiệu cũng nổi tiếng không kém. Công ty CP Thực phẩm Bích Chi: ngoài các sản phẩm truyền thống như: bột gạo lứt, bột dinh dưỡng, hủ tiếu bột lọc, bột đậu các loại... Bích Chi còn là hãng bánh phồng tôm lớn thứ hai tại đây.
Đặc biệt tỉnh Đồng Tháp không phải là nơi sản xuất tôm tập trung quy mô lớn, nhưng lại chiếm được thị phần bánh phồng tôm nhiều hơn cả những khu vực biển như Cà Mau.

Bánh phồng tôm Cà Mau

Bánh phồng tôm Cà Mau

Bánh phồng tôm Nam Căn - Cà Mau thường có hình vuông, màu vàng hoặc nâu đỏ đặc trưng tùy theo tỷ lệ tôm trong bánh, bánh sau khi chiên lên có độ giòn tan, béo ngậy, đậm vị tôm.
Nguyên liệu chủ yếu để chế biến bánh phồng tôm là tôm đất, tôm càng xanh, tôm thẻ và có khi chỉ là tép nhỏ, xay nhuyễn trộn với bột năng, bột nở và gia vị với tỷ lệ phù hợp. Bánh phồng tôm Cà Mau ngoài một số cơ sở sản xuất có uy tín thì phần lón là quy mô hộ kinh doanh gia đình, nổi tiếng là thương hiệu: bánh phồng tôm Quảng Trân, Vĩnh Hòa Phát.

Bánh Phồng Cá

Bánh Phồng Cá

Bánh phồng cá là món ngon ra đời sau nhất, mới có mặt trên thị trường những năm gần đây. Vốn là đặc sản nổi tiếng An Giang nhưng nghề truyền thống làm bánh phồng cá ít phổ biến, và nguyên liệu chính để làm bánh cũng ngày khan hiếm.
Bánh phồng cá được chế biến từ chả cá tươi không xương, bột năng, trứng và gia vị kết hợp, tương tự cách làm bánh phồng tôm, chỉ khác ở nguyên liệu cá mà thôi.

Bánh phồng cá Thát Lát

Bánh phồng cá Thát Lát

Nếu bạn đã quen thuộc với món bánh phồng tôm chắc hẳn phải thử qua món bánh cá Thát Lát này một lần trong đời cho biết. Bánh phồng cá Thác Lác có vị ngọt tự nhiên từ chả cá nguyên chất, làm bánh dậy mùi thơm tự nhiên của thủy sản, khi cho vào miệng vị cay nhẹ thơm thơm của hạt tiêu sọ , một ít thịt cá Thát Lát cô đọng lại trên đầu lưỡi, là bí quyết để món ăn này trở nên thứ bánh phồng cao cấp khác hẵn những loại bánh tương tự.
Sản xuất từ giống cá Thát Lát sống tự nhiên trên sông Mê Kông mà gía thành bánh phồng phụ thuộc vào lượng cá đánh bắt được mỗi năm. Nổi tiếng nhất là TP Châu Đốc với thương hiệu bánh phồng cá Cô Nga, đã được bảo hộ trí tuệ về món bánh phồng cá Thát Lát này.

Bánh phồng cá Linh

Bánh phồng cá Linh

Bánh phồng cá linh là món đặc sản nổi tiếng của vùng đất An Giang, bánh có xuất xứ từ huyện tịnh Biên cách TP Châu Đốc 8km. Bánh phồng cá Linh giòn thơm béo bùi, dù hiện nay số lượng rất hạn chế.
Chính xác cũng chẳng ai biết rõ nguồn gốc bánh phồng cá Linh từ đâu, vì đây là món ăn người Trung Quốc, theo chân những người hoa gốc Việt ở đây mà hình thành món lạ. Chỉ biết nơi sản xuất bánh phồng này có nhiều ở huyện Tịnh Biên tỉnh An Giang,vì ở đây từng có nhiều hộ gia đình nắm giữ công thức bí truyền trong quá trình quếch dai chả cá Linh trước khi hòa vào bột.

Cách sử dụng bánh phồng

Cách sử dụng bánh phồng

Bánh phồng tôm và bánh phồng cá thường được chiên phồng to lên, giòn và xốp trong chảo mỡ, dầu ăn, và được sử dụng như một món ăn khai vị hay món nhắm rượu.

Bánh phồng nếp như: bánh phồng làng Vẽ , bánh phồng Sơn Đốc hay bánh phồng nếp đặc trưng Nam Bộ đều thích hợp thơm ngon khi được nướng trên than hồng. Ngoài ra Bánh Đa cũng được chế biến theo cách nướng, các loại bánh phồng này là món ăn vặt ngon tuyệt, mang theo truyền thống dân tộc Việt nam đậm đà mộc mạc.

Bánh phồng mì ngoài có thể ăn theo cách nướng lò than, chiên trên chảo không dính, hoặc nồi không dầu, bạn có thể ăn ngay khi bánh còn tươi mới quết xong, bánh thơm mùi sửa, béo bùi vị khoai mì, rất ngon miệng.